SINTESIS

Category: Translation

  • Ang Programa ng Partido, 1948

    Ang Programa ng Partido, 1948

    Partido Komunista ng Italya
    Enero 1921, Livorno

    Ang Partido Komunista Internasyonal ay binubuo ayon sa mga sumusunod na saligang prinsipyo, sa pundasyon ng Partido Komunista ng Italya (seksyon ng Komunista Internasyonal) sa Livorno ng 1921:

    1. Sa ilalim ng panlipunang rehimen ng kapital, humihinog ang tunggalian sa pagitan ng mga pwersa ng produksyon at mga relasyon sa produksyon, na siyang nagbubunga ng mga salungat na interes at tunggalian ng uri sa pagitan ng proletaryado at naghaharing burgesya.

    2. Ang mga relasyon sa produksyon ng kasalukuyan ay protektado ng kapangyarihan ng burgesyang Estado: kahit ano pang porma ng sistemang representatibo at pagsasagawa ng demokratikong halalan, ang burgesyang Estado ay nananatili at mananatiling instrumento upang depensahan ang mga interes ng uring-kapitalista.

    3. Hindi maaring durugin o baguhin ng proletaryado ang sistema ng kapitalistang relasyon sa produksyon na walang habas na nanamantala sa kanila nang hindi binubuwag sa marahas na pamamaraan ang kapangyarihan ng burgesya.

    4. Ang indispensableng organo ng rebolusyonaryong pakikibaka ng proletaryado ay ang makauring partido. Ang Partido Komunista, binubuo ng pinaka-abante at matatag na taliba ng proletaryado, ay binibigkis ang kasikapan ng masang manggagawa at inaangat ang kanilang laban mula sa mga partikular na interes at agarang pagkapanalo patungo sa malawakang tunggalian para sa rebolusyonaryong pagpapalaya ng proletaryado. Ang partido ay responsable sa pagpapalaganap ng rebolusyonaryong teorya sa masang manggagawa, pag-oorganisa ng paraan ng pagkilos, at pangunguna sa uring manggagawa sa direksyon ng pakikibaka sa pamamagitan ng pagsisiguro ng makasaysayang pagpapatuloy at internasyonal na kaisahan ng kilusan.

    5. Matapos pabagsakin ang kapitalistang kapangyarihan, ang proletaryado ay dapat na tuluyang wasakin ang lumang aparato ng Estado, upang mai-organisa ang sarili bilang pangunahing uri at iluklok ang sariling diktatura: ibig sabihin ay ipagkakait nito ang lahat ng karapatan sa uring-burgesya at mga indibidwal na napakaloob dito hangga’t sila ay patuloy na umiiral sa lipunan, at itatatag ang mga organo ng bagong rehimen sa kapangyarihan ng uring-manggagawa lamang. Ang programatikong katangian ng Partido Komunista ay nakabatay sa saligang tagumpay na ito, siyang ekslusibo at tanging kumakatawan, nag-oorganisa, at namamahala sa diktadurang proletaryo.

    6. Sa pamamagitan lamang ng pwersa magagawang sistematikong makialam ng proletaryong Estado sa panlipunang ekonomiya, at magpatupad ng mga hakbang kung saan ang kolektibong pamamahala ng produksyon at distribusyon ang hahalili sa kapitalistang sistema.

    7. Ang transpormasyon ng ekonomiya at kabuuan ng buhay-panlipunan ay unti-unting liligwak sa pangangailangan ng Estado, na ang makinarya ay unti-unting magbibigay daan tungo sa rasyonal na administrasyon ng aktibidad ng sangkatauhan.

    Partido Komunista Internasyonal
    Mayo 1948

    Ukol sa kapitalistang mundo at kilusang manggagawa pagtapos ng Ikalawang Pandaigdigang Digmaan, ang posisyon ng Partido ay nakabatay sa mga sumusunod na punto:

    8. Sa unang kalahati ng ika-20 siglo, umusbong ang mga monopolistikong samahan ng mga negosyante sa kapitalistang ekonomiya. Nagkaroon ng mga pagtangkang kontrolin at pangasiwaan ang produksyon at kalakalan gamit ang sentralisadong pagpaplano, hanggang sa pamamahala ng Estado nang buo sa ilang sektor ng produksyon. Sa larangang pampulitika, patuloy na lumalakas ang kapulisan at hukbong sandatahan ng Estado at ng totalitaryanistang paggu-gubyerno. Wala sa mga nabanggit ang bagong tipo ng panlipunang organisasyon na kinakatawan ang nagbabagong-anyo ng kapitalismo pa-transisyon tungong sosyalismo, at hindi rin sila mga lumang porma ng organisasyon mula sa mga lumang sistema bago umusbong ang burgesyang Estado. Samakatuwid, sila ay mga partikular na porma ng mas lalong direkta at eksklusibong pangangasiwa ng mga pinaka-abanteng pwersa ng kapital sa kapangyarihan at sa Estado.

    9. Ipinakita ng imperyalistang digmaan na ang krisis ng pagkakawatak-watak ng kapitalistang orden ay tinitiyak ng mapagpasyang pag-usbong ng isang yugto kung saan ang pagpapalawak nito ay hindi na nangangahulugang may tuloy-tuloy na pagyabong ng mga pwersa ng produksyon, kundi paghalili sa akumulasyon at pagkawasak. Ang mga digmaan na ito ang nagdulot ng malalim na krisis sa mga organsisasyong pang-internasyonal ng mga manggagawa, habang ang naghaharing-uri ay naipataw ang kamalayang militar at pambansang solidaridad sa kanila nang ganoon ay linyahan nila ang mga prente ng digmaan laban sa kanilang kapwa-manggagawa. Tanging ang papasiklab ng makauring tunggalian sa loob ng sariling mga bansa ang istorikal na alternatibang pwedeng imungkahi, na siyang mamumunga sa gera-sibil ng masang manggagawa upang ibagsak ang kapangyarihan ng burgesyang Estado, saan mang lupalop ng mundo, at damay ang kanilang mga pandaigdigang koalisyon. Ang hindi maaaring mawalang kondisyon sa pagtupad nito ay naka-angkla sa muling pagbubuo ng Partido Komunista Internasyonal bilang isang independyenteng pwersang rumaragasa nang malaya sa anumang umiiral na kapangyarihang pampulitika o militar.

    10. Ang aparato ng proletaryadong Estado, hangga’t ito ay instrumento at armas ng pakikibaka sa isang transisyunal na panahon sa pagitan ng dalawang panlipunang sistema, ay hindi humuhugot ng lakas mula sa anumang umiiral na kanon ng mga konstitusyon o mga iskema na naglalayong kumatawan sa lahat ng uri. Ang pinakaganap na istorikal na halimbawa ay ang mga Sobyeto (konseho ng manggagawa) ng Rebolusyong Oktubre noong 1917, kung saan nag-armas ang uring-manggagawa sa ilalim ng liderato ng Partido Bolshevik, nang naganap ang pag-agaw ng kapangyarihan sa isang totalitaryadong pamamaraan at ang Constituent Assembly ay nagkawatak-watak, at naganap ang tunggalian para sugpuin ang mga nandidigmang dayuhang burgis na gobyerno, tuluyang puksain ang panloob na paghihimagsik ng mga natalong uri, at mga petiburges at oportunistang partido – silang mga tiyak na alyado ng kontra-rebolusyon sa mga mapagpasyang sandali.

    11. Ang ganap na tagumpay ng sosyalismo ay hindi mawawari sa mga hangganan ng isang bansa lamang at ang sosyalistang transpormasyon ay hindi maaaring maisagawa nang walang pagkabigo at panandaliang pag-urong. Ang depensa ng rehimeng proletaryo laban sa panganib ng pagkabulok ay matitiyak lamang sa patuloy na pag-uugnay ng internasyonal na pakikibaka ng uring manggagawa ng bawat bansa laban sa kanilang burgesya, Estado, at mga aparatong militar nito, at hindi maaaring huminto kahit sa panahon ng digmaan. Ang kinakailangang koordinasyon na ito ay masisiguro lamang kung ang Pandaigdigang Partido ng Komunismo ang nagmamaheno sa politika at programa ng mga Estado kung saan ang uring manggagawa ay nakamit na ang kapangyarihan.

    Halaw mula sa:

  • Sa Janitzio, ang kamatayan ay hindi nakakatakot

    Sa Janitzio, ang kamatayan ay hindi nakakatakot

    Il Programma Comunista 23, December 1961
    Ni Amadeo Bordiga

    Sa Mehiko, sa lawang nangangalang “Patzcuaro”, may maliit na islang tinatawag na Janitzio. Sa 2,350-metro pababa sa kapatagan ng dagat ay may nakamamanghang tanawin ang sasalubong sa mga bisita nito: tahimik na agos ng tubig, bundok, paliku-likong dalisdis, at langit na para bang mahahaplos gamit ang iyong mga daliri. Nangunguna sa mga mapagmalaking lahi, ang Tarascano ay nakipaglaban sa mga Espanyol na mananakop. Sila ay nagapi at tinanggap ang Kristiyanong pananampalataya ng mananakop, ngunit ang mga santo na kanilang ginagalang ay may katangian pa rin ng diyos ng kanilang mga ninuno: ang araw, ang tubig, ang apoy, at ang buwan. Ang mga Tarascano rin ay bihasa sa pagkukulti, pag-ukit ng kahoy, pagpanday ng pilak, at pagtatahi ng lana. Sila rin ay magagaling na mangingisda. Kapag binabato nila ang kanilang lambat (mga lambat na maiihalintulad sa malalaking paru-paro), sila ay maraming nahuhuling isda. Kahit sila ay masisipag na manggagawa ngayon, ang mga Tarascano ay nanatiling primitibo. Kinukunsidera nila ang buhay na isang “transitional” na estado, isang maikling sandali na ating dadaanan upang makamit ang basbas ng kamatayan. Ang kamatayan ay hindi nangangahulugang masamang kapalaran kundi isang kabutihan, isang natatanging kabutihan na hindi mo masusukatan ng halaga. Ito ang dahilan kung bakit ang Araw ng Patay ay hindi isang araw ng pagdadalamhati sa mga nakatira sa Janitzio. Ang pista ay nagsisimula sa madaling-araw. Ang mga tirahan ay puno ng palamuti para sa pista at ang mga imahe ng mga santo ay pinalamutian ng tali at mga papel na bulaklak. Ang kababaihan ay nagluluto ng mga paboritong ulam ng mga pumanaw nilang kaanak upang sila ay masiyahan kapag sila ay bumalik upang makita ang kanilang nabubuhay na kamag-anak.

    Sa sementeryo sa likod ng simbahan, ang mga puntod ay mayroon ding mga palamuti, na kadalasan, ay walang pangalan. Walang inskripsiyon ang mga puntod sa Janitzio! Ngunit hindi binabaon sa limot ang mga namayapa. Ang kalsada mula sa sementeryo patungo sa nayon ay natatakpan ng talulot ng bulaklak para mahanap ng mga yumao ang daan pauwi.

    Ang kababaihan ng Janitzio ay napakaganda tuwing Araw ng Patay. Sinusuklay nila ang kanilang mahabang maitim na tirintas at nagsusuot ng alahas na pilak. Ang kasuotan ay binubuo ng mahabang pulang palda, na may malapad na tupi, at itim na laylayan. Ang burdadong blusa ay naglalaho sa ilalim ng rebozo, na bumabalot sa ulo at balikat, at mula rito ay kadalasang sumisilip ang ulo ng kanilang bagong-silang. Kapag hatinggabi, magkakasamang pumupunta ang kababaihan patungo sa sementeryo at lumuluhod upang magdasal para sa kanilang mga yumao. Kanilang sinisindihan ang mga kandila; ang pinakamalaki ay para sa mga nakatatanda, at ang pinakamaliit naman ay para sa mga lumisan sa “lambak ng mga luha” nang masyadong maaga. Pagkatapos ay kanilang inilulubog ang mga sarili sa pagninilay-nilay, na unti-unti ay nagiging salita. Sa gayon, nagsisimula ang litanya na hindi sa pagpipighati, kundi sa pakikipag-isa ng mga buhay at yumao.

    Habang ang mga kalalakihang naiwan sa nayon ay nagtitipon-tipon upang uminom malapit sa simbahan kung saan may itinayong itim na patungan ng kabaong (catafalque), na inialay para sa mga yumao na wala nang sinumang magdarasal para sa kanila. Umuuwi sila nang bukang-liwayway, habang ang kanilang mga asawa na naglamay nang buong gabi sa sementeryo ay nagtutungo sa Misa, bahagyang natatakpan ng kanilang mga rebozo. Ganito nangyayari ang Araw ng Patay sa Janitzio. Sa mukha ng mga taga-nayon ay walang mababasa na bakas ng pighati kundi ang masayang pagkasabik ng naghihintay sa pagdalaw ng kanilang mga pinakamalalapit at pinakamamahal.

    * * *

    Kinuha namin ang kwentong ito sa pambatang komiks sa kaniyang orihinal na porma at pamagat mula Italya. Isa ito sa mga ‘di-mabilang na pagpapaulit-ulit ng Estados Unidos sa kanilang produksyong “pangkultural” na ipinapasa-pasa mula sa mga tabloid at ganoon ring paulit-ulit na sinusuri, nang walang pakialam sa nilalaman ng kwento ang mga manunulat na nagkakalat nito liban sa antas ng epekto ng bawat piyesang kumakalat sa mga mambabasa. Ang pang-ilan na kopyang ito ay hindi man lang pinangarapan ng mas malalim na kahulugang itinatago sa pagkalat nito, liban sa nakagawiang kompormistang pagkukunwari.

    Ang marangal na populasyong Mehikano, na naging Katoliko sa ilalim ng malupit at mapanupil na mananalakay na Espanyol, ay magpapakita na sila ay nanatiling “primitibo” sa kawalan ng pagkatakot at pagkasindak sa kamatayan.

    Ang mga taong ito ay, gayunpaman, mga tagapagmana ng isang kabihasnang noon pa man at hanggang ngayo’y, mula sinaunang komunismo, hindi na naiintindihan ng mga Kristiyano. Ang maputlang indibidwalismo ng makabagong panahon ay maari lamang na magulantang rito, laluna sa kwentong ito kung saan walang lapida ang mga puntod at pinaghahain ng hapunan kahit ang mga patay na wala nang nakatatanda. Sila ang mga tunay na “hindi kilalang yumao,” hindi dahil sa madulas at demagogong retorika [ng Estado], kundi dahil sa makapangyarihang katotohanan ng isang payak na buhay na ukol sa uring-sangkatauhan at para sa buong uring-sangkatauhan. Ito ay buhay na walang hanggan gaya ng kalikasan, at hindi gaya ng hangal na langkay ng mga kaluluwang lagalag sa “kabilang buhay,” at sa halip, dito’y pawang makabuluhan ang danas ng mga patay, ng mga buhay, at ng mga isisilang pa lamang, isang daloy ng kasaysayan kung saan ang pagpapatuloy ng lahi ay hindi pagluluksa, kundi isang malalim na kagalakan sa bawat saglit ng materyal na siklo ng sansinukob.

    Kahit kung ano pa ang kanilang isinasagisag, ang mga kaugalian na ito ay mas marangal pa kaysa sa atin. Halimbawa, ang mga kababaihan na nagpapaganda ng kanilang sarili para sa patay at hindi sa pinakamayayaman ng nabubuhay, tulad sa ating lipunang komersyal, ang imburnal na kinalulubugan natin.

    Kung sa ilalim ng hamak na maskara ng mga santong Katoliko ay patuloy na nabubuhay ang pinakasinaunang anyo ng isang bathala, gaya ng Araw, ipinapaalala nito sa atin ang anumang kaalamang mayroon tayo—na kadalasa’y tahasang baluktot!—tungkol sa kabihasnang Incan na labis na hinangaan ni Marx. Hindi sa ang mga taong ito ay primitibo at mabangis dahil sa pag-aalay ng pinakamagagandang ispesimen ng kanilang kabataan sa bathalang Araw na dinidemanda ang dugo ng tao, ngunit sa halip, ang pamayanang ito, maringal at may makapangyarihang intuwisyon, ay nakilala ang daloy ng buhay mula sa mismong enerhiyang iyon na pinalalaganap ng Araw sa planeta at dumadaloy sa mga ugat ng bawat buhay na tao, ang enerhiyang siyang nagiging pagkakaisa at pag-ibig sa kabuuan ng uri, at hangga’t hindi pa ito nahuhulog sa pamahiin ng isang indibidwal na kaluluwa, kalakip ang mapagpaimbabaw na listahan ng utang-at-bayad nito, ang super-estruktura ng pagkaganid sa salapi, ang ganitong pamayanan ay hindi natatakot sa kamatayan at kinikilala ang personal na kamatayan na walang iba kundi himno ng kagalakan at mabungang ambag sa patuloy na buhay ng sangkatauhan.

    Sa natural at primitibong komunismo, kahit pa ang sangkatauhan ay nauunawaan pa lamang sa mga hangganan ng madla, ang indibidwal ay hindi nagbabaka-sakaling umagaw ng yaman mula sa kanyang kapatid, sa halip ay bukas na ialay ang sarili nang walang bahagyang alinlangan para sa pagkaligtas ng dakilang kapatiran [phratry; tribo]. Ang mangmang na karunungang-kumbensyonal ay nakikita ito bilang lagim ng isang Diyos na dapat payapain sa pamamagitan ng dugo.

    Sa anyo ng palitan, ng salapi, at ng uri [class], ang kamalayan ng uri [species] sa walang-hanggang pagpapatuloy ay naglalaho, at ang anumang kadusta-dusta sa patuloy na pag-iral [perennità] ng pribadong pag-aari ay lalong tumitindi. Naisasalin ito sa imortalidad ng kaluluwa na nakikipagkasundo para sa kaligayahan sa labas ng kalikasan kasama ang isang usurerong-diyos na siyang nagpapatakbo ng imbing bangkong ito. Sa mga lipunang ito na may pagkukunwaring mataas na mula sa kabarbaruhan tungo sa sibilisasyon, tayo ay namumuhay sa lagim ng personal na kamatayan at nagpapatirapa sa harap ng mga bangkay, gaya ng mausoleum sa Moscow, na taglay ang kasumpa-sumpa nitong kasaysayan.

    Sa komunismo, na hindi pa nangyayari ngunit nananatiling siyentipikong katiyakan, ang pagkakakilanlan ng indibidwal at ng kanyang kapalaran sa kanyang uri [species] ay muling nakakamtan, matapos mawasak sa kaibuturan nito ang lahat ng limitasyong dulot ng pamilya, lahi, at bansa. Tinatapos ng tagumpay na ito ang lahat ng takot sa indibidwal na kamatayan, at kasama nito ang bawat kulto ng mga buhay at ng mga patay. Sa unang pagkakataon, ang lipunan ay isinasaayos ayon sa kalusugan at kagalakan, at sa pagbabawas ng dalamhati, pagdurusa, at sakripisyo sa rasyonal na pinakamababang antas ng mga ito, nang sa gayon, nawawala ang bawat mahiwaga at malagim na katangian mula sa maayos na daloy ng pagpapalit-palit ng mga henerasyon, isang likas na kondisyon ng kasaganaan ng uring-sangkatauhan.

    Halaw mula sa